warsztaty

17
września
2019

PRAWO SPADKOWE W POSTĘPOWANIACH REPRYWATYZACYJNYCH CO DO SPADKÓW OTWARTYCH PRZED 1 STYCZNIA 1947 R.”

koordynator: Iwona Nowosielska

Polska jest jedynym zasadniczo krajem (może tylko poza niektórymi państwami powstałymi po upadku ZSSR), które do tej pory nie przeprowadziło kompleksowej reprywatyzacji mienia zagarniętego przez władze państwowe po 1944 r.
Po 1989 r. dawni właściciele lub ich spadkobiercy oczekiwali kompleksowej ustawy reprywatyzacyjnej. W obliczu braku stosownych rozwiązań prawnych uprawnieni zaczęli dochodzić swoich praw przed sądami administracyjnymi lub sądami powszechnymi wykorzystując istniejące przepisy prawa. Jednakże zazwyczaj postępowania reprywatyzacyjne muszą być poprzedzone postępowaniami spadkowymi, w którym spadkobiercy dawnych właścicieli wywodzą swoje prawa spadkowe. Są to niejednokrotnie postępowania bardzo długotrwałe, skomplikowane i w dużej części oparte na ustawodawstwie zaborczym. Po 1918 r. przepisy państw zaborczych jako dzielnicowe ustawodawstwo polskie obowiązywało po końca 1946 r., kiedy to dopiero dekret Rady Ministrów z 8 października 1946 r. wprowadzał jednolite prawo spadkowe na terytorium całego kraju.

Niniejsze szkolenie ma na celu kompleksowe przedstawienie całości materii prawa spadkowego na ziemiach centralnej Polski, czyli na obszarze byłego Królestwa Polskiego, a uregulowanej w Kodeksie Napoleona z 1804 r. i Kodeksie Cywilnym Królestwa Polskiego z 1825 r. Nadto szkolenie obejmuje też analizę dekretu Rady Ministrów z 8 października 1946 r. „Przepisy wprowadzające prawo spadkowe”, a także ustawy „Przepisy wprowadzające kodeks cywilny”, które to przepisy zawierają istotne kwestie intertemporalne stosowania Kodeksu Napoleona i Kodeksu Cywilnego Królestwa Polskiego do spadków otwartych przed 1847 r.

Szkolenie obejmuje poszczególne instytucje prezentując też współczesne orzecznictwo sądów powszechnych ukazując tym samym najważniejsze problemy związane z stosowaniem Kodeksu Napoleona I Kodeksu Cywilnego Królestwa Polskiego w prowadzonych dziś postępowaniach spadkowych.

Zaletą przedmiotowej szkolenia są liczne przykłady treści autentycznych testamentów z końca XIX w. i początków XX w., co może stanowić istotne ułatwienie w wykładni testamentów dokonywanych dziś przez sądy powszechne, a sporządzonych pod rządami Kodeksu Napoleona i Kodeksu Cywilnego Królestwa Polskiego.
Na rynku brak jest kompleksowego opracowania, które przedstawiałaby materie prawa spadkowego b. Królestwa Polskiego dlatego szkolenie to stanowi szanse zdobycia profesjonalnej wiedzy przedstawionej na kanwie współczesnego orzecznictwa oraz praktyki przełomy XIX/ XX sporządzania testamentów oraz ich wykładni w ówczesnej doktrynie i orzecznictwie.

Szkolenie jest dedykowane do:

  • sędziów sądów powszechnych i administracyjnych oraz prokuratorów zajmujących się postępowaniami reprywatyzacyjnymi i przestępstwami dotyczącymi szeroko pojętego obrotu nieruchomościami i aplikantów tych zawodów,
  • radców prawnych, adwokatów i prawników zajmujących się postępowaniami reprywatyzacyjnymi i szeroko pojętym obrotem nieruchomościami i aplikantów tych zawodów,
  • pracowników organów administracji rządowej i samorządowej zajmujących się problematyką reprywatyzacji oraz obrotu nieruchomościami,
  • przedstawicieli nauki i studentów wydziałów prawa i administracji,
  • wszystkich osób, które zainteresowane są ustaleniem swoich ewentualnych praw spadkowych, co do spadków otwartych przed 1947 r.

Szkolenie poprowadzi: dr Justyna Bieda - adwokat i adiunkt na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego w Katedrze Badań nad Rozwojem Państwa i Prawa. Swoje zainteresowania naukowe koncentruje wokół XIX-wiecznego systemu prawa Królestwa Polskiego, w szczególności prawa spadkowego oraz organizacji więziennictwa. Od kilkunastu lat prowadzi wykłady, zajęcia seminaryjne i szkolenia z dziedziny prawa spadkowego, postępowań reprywatyzacyjnych, obrotu nieruchomościami z uwzględnieniem ich historycznych uwarunkowań i regulowania stanów prawnych, w tym np. szkolenia dla Prokuratury Krajowej w listopadzie 2018 r. Nadto jako praktyk miała okazję prowadzić wiele spraw spadkowych dotyczących spadków otwartych przed 1 stycznia 1947 r.

Czas trwania szkolenia od 10:00 do 16:00.

Program szkolenia:
Źródła Prawa:

  • Podstawa prawna obowiązywania przepisów państw zaborczych po 11.11.1918 r.
  • Kodeks Napoleona - zakres terytorialny obowiązywania Kodeksu Napoleona w Księstwie Warszawskim i Królestwie Polskim.
  • Kodeks Cywilny Królestwa Polskiego – zakres zmian w zakresie prawa spadkowego.
Literatura przedmiotu – gdzie może poszukiwać informacji o prawie spadkowym obowiązującym do spadków otwartych przed 1 stycznia 1947 r.
Zagadnienia ogólne:
  • pojęcie spadku,
  • otwarcie spadku i przejście spadku na następców,
  • zdolność dziedziczenia,
  • zasada zastępstwa.
Zasady dziedziczenia ustawowego:
  • prawa spadkowe zstępnych,
  • prawa spadkowe wstępnych i krewnych bocznych,
  • problematyka praw spadkowych małżonka,
  • spadki nieporządkowe (prawa spadowe dzieci naturalnych, porządek dziedziczenia po dziecku naturalnym),
  • nabycie spadku na podstawie art. 812 KN,
  • nabycie spadku przez Skarb Państwa na podstawie art. 713 KN,
  • przyjęcie i odrzucenie spadku,
  • odpowiedzialność za długi spadowe,
  • aktualne orzecznictwo Sądu Najwyższego.
Dziedziczenie testamentowe:
  • granice swobody testowania:
    1. część obowiązkowa spadku,
    2. część ustawowa spadku,
    3. skutki niezachowania przez testatora przepisów ograniczających swobodę testowania,
  • zdolność do rozporządzania majątkiem na wypadek śmierci,
  • zdolność do otrzymywania majątku przez testament i jej granice,
  • orzecznictwo Sądu Najwyższego,
  • Rodzaje testamentów:
    1. testament publiczny,
    2. testament własnoręczny,
    3. testament tajemny,
    4. aktualne orzecznictwo Sądu Najwyższego.
  • Rodzaje rozporządzeń testamentowych:
    1. zapis ogólny:
      1. pozycja prawna zapisobiorcy ogólnego:
        • prawo objęcia spadku w posiadanie,
        • obowiązek wykonania zapisów testamentowych,
        • obowiązek spłaty długów spadkowych.
    2. zapis pod tytułem ogólnym:
      1. pozycja prawna zapisobiorcy po tytułem ogólnym:
        • prawo objęcia spadku w posiadanie,
        • obowiązek wykonania zapisów testamentowych,
        • obowiązek spłaty długów spadkowych.
    3. zapis szczególny:
      1. pozycja prawna zapisobiorcy szczególnego:
        • prawo objęcia spadku w posiadanie,
        • obowiązek wykonania zapisów testamentowych,
        • obowiązek spłaty długów spadkowych.
  • Aktualne orzecznictwo Sądu Najwyższego.